13 Dec 2004 -Groot Dictee
Het Groot Dictee der Nederlandse Taal, dat had ik natuurlijk moeten livebloggen, maar ik heb op papier meegeschreven. Dat ben ik niet gewend, bij de achtste zin kreeg ik al een stijve pols (ook wel bekend als een handhernia). De tekst lijkt me even makkelijk qua spelling als bizar van strekking. En ik had er natuurlijk geen moeite mee om 'pats-boem' te spellen. De uitslag heb ik nog niet gezien, maar ik ben niet zeker van 'het internet' en 'comicus' - en ik vind dat er te vaak puntkomma's gebruikt zijn, waar in zin 3 en 5 een dubbele punt beter had gestaan.
Aanvulling 22.00: De winnaar heeft nul fouten gehaald, hij is bankbediende en filmrecensent, heeft Nederlands gestudeerd en komt uit Utrecht. Hij heet Frans Walraven, maar dat spel ik waarschijnlijk fout. De leukste fout die de jury noemde was de heer Primus Interpares. Ik heb 12 fouten gemaakt (zonder te hebben geoefend, want in mijn werk als corrector kom ik dit soort spelfouten zelden tegen). 'Het internet' en 'comicus' waren wel goed. Op die 12 fouten valt wel wat af te dingen, en dat zal ik niet laten.
Aanvulling 23.50: De winnaar heet Frans Wollrabe. De jury heeft al een van mijn 'fouten' achteraf goedgekeurd: 'voor pampus liggen' mag zonder hoofdletter. Terecht, want in 1789 was die uitdrukking al zo ingeburgerd dat de hoofdletter van het eiland Pampus was weggevallen. (Over inburgeren gesproken: wat werd die dikke Surinamer Quinten Rusty (hoeveel spelfouten in die naam?) verschrikkelijk genegerd. Eerst door Philip de Hakkelaar, die hem van spieken beschuldigde, en na afloop door juryvoorzitter Piggy Vonhoff, die ad nauseam over inburgeren ouwehoerde, en hem neerbuigend feliciteerde met zijn 71 fouten, alsof hij een gisteren uit de jungle geplukte aap was). Dus ik houd nog 11 fouten over:
- In zin 1 stond er een n teveel in 'gedachtenexercitie' en in zin 2 een n te weinig in 'libellekind'. Instinkers vanwege die rare regel voor de tussen-n; ze worden zo gespeld omdat het meervoud 'gedachtes' wel bestaat maar 'libelles' niet. (Het enkelvoud van libellen schijnt nog steeds libel te zijn, ondanks het tijdschrift Libelle.)
- Nog twee fouten in de tweede zin. 'Zonder égards' schreef ik, maar dat zou 'egards' moeten zijn, want "op de letter e aan het begin van een woord (of uitdrukking) komt geen accent aigu, behalve wanneer het woord nog als zuiver Frans wordt aangevoeld" (spellingregel 21.1 in de Basiswoordenlijst Nederlandse Taal). Logisch!
- Nog zo'n logische regel: "De woorden linker en rechter schrijven we aan een woord vast, wanneer het lichaamsdelen of delen van de kleding betreft. Het zijn veelgebruikte samenstellingen" (4.11). O ja? 'Rechterooglid' kwam mij niet bekend voor, daarom had ik 'rechter ooglid' geschreven. 'Rechter achterlicht' hoort volgens deze regel wel los geschreven te worden, maar komt met of zonder spatie vaker voor in Google.
- Zin 3 ging goed, maar in zin 4 leverde 'Oud-Hollandse' in plaats van Oudhollandse twee fouten op in één klap. Een gemene instinker, want hierbij dacht ik aan 'Zuid-Hollandse', wat in de oude spelling 'Zuidhollandse' was.
- Zin 5 was weer geen probleem, maar bij zin 6 dacht ik teveel aan de kosmos, zodat ik 'cosmetisch' fout schreef. God weet waar de schrijver van die zin aan dacht. Deze fout vergat ik trouwens te noteren, zodat ik nu weer op 12 fouten sta.
- Zin 7 begon met "De heren keken beide uit hun ogen." Dat moest 'beiden' zijn, zei de jury, want dat werd hier zelfstandig gebruikt voor personen. O ja? Tja, het klopt wel met de voorbeelden in spellingregel 9.12: "De gasten bedankten allen na afloop de gastheer en gastvrouw."
- De monsterspelling 'Deleteten' werd door de Hakkelaar uitgesproken als 'dielieteten'.
- De laatste zin leverde een bloedbad op met vier fouten, waarvan twee in 'plisseerok' i.p.v. plissérok. Dat was echt een vergissing. "Vanonder de plissérok" klopt met het Groene Boekje, maar volgens regel 72 van de Spellingwijzer Onze Taal wordt een voorzetsel verbonden met een voorafgaand voorzetsel als het niet bij een volgend woord hoort - dus niet in "voor op de fiets" en "boven langs de richel". Vandaar dat ik "van onder de plissérok" schreef.
- Tot slot had ik 'prakkiseren' incorrect gespeld als 'prakkiseren', maar als je dat woord echt correct wil spellen moet het natuurlijk 'praktiseren' zijn. Kortom, de samenstellers van het nieuwe Groene Boekje hebben genoeg om over te prakkedenken.
Aanvulling 0.20: Het Groene Boekje spelt nog 'Internet' ('internet' in de Spellingwijzer Onze Taal), maar de jury heeft blijkbaar besloten dat de Woordenlijst ondergeschikt is aan de regel dat een woord zijn hoofdletter kan verliezen wanneer het niet meer als eigennaam wordt gezien. Hetzelfde geldt uiteraard voor praktische spellingskwesties, maar voor een kwis quiz is dat wel een onzekere basis. Trouwens, doordat die andere onzekere hoofdletter van Pampus in een kleine letter werd veranderd heeft Frans Wollrabe toch één fout, maar hij is nog steeds de winnaar.
Aanvulling 17-2-2005: De originele titel 'Chroot Dikthee' begon me te vervelen, nu er een vaste link naar dit stuk op de voorpagina staat.
Helaas heb ik er door die aanpassing één fout bijgekregen
Ook ik had libellekind omdat ik dacht dat het mv. libelles bestond. Ook Oudhollandse had ik fout.
Tja, beiden zelfstandig gebruikt met een n, dat is iets wat ik in elk geval in mijn vertalingen regelmatig tegenkom. Deleteten en ingewandsziekte had ik goed dankzij de "voortreffelijke" uitspraak van Filip.
Wat van onder betreft ga ik helemaal met je mee. Prakkiseren kende ik nog van vorige dictees.
Verder had ik ressuscitatie met twee s'en (ik zie nu dat het in het Frans inderdaad met twee s'en is, vandaar....
En ik had sms-te/sms-je ipv sms'te en sms'je (die ik zelf samen maar voor één fout rekende omdat dit immers dezelfde fout betreft)
Jacki (URL) - 15 Dec 2004 - 09:46
N.B. Het is niet verplicht om een e-mailadres in te vullen. Als u het invult, wordt het gepubliceerd.