25 Dec 2004Links (2bis)

Vervolg op Links(2): Gelukkig was die borrel in Broers, zodat ik niet teveel heb gedronken (ik niet). Waar was ik gebleven? O ja, ik heb nog steeds geen hekel aan journalisten. Ik ben blij dat de Franse journalisten Chesnot en Malbrunot vrijgelaten zijn door hun gijzelaars in Irak, al ben ik niet gerust over de 'diplomatieke oplossing' die blijkbaar is bereikt. De heersende mentaliteit in de media noem ik voor het gemak 'links', maar daar hoort ook een seculiere instelling bij waar ik doorgaans goed mee overweg kan. Met de socialistische en pacifistische aspecten van die mentaliteit zou ik ook weinig moeite hebben, als die zich zouden uiten in harde onthullingen over de misstappen van het grootkapitaal en rechtse regeringen (of reportages over de werkelijkheid zoals gewone mensen die ervaren). Maar ik geloof dat daar weinig van terecht komt. Hoeveel van de boekhoudschandelen van de afgelopen jaren zijn door onderzoeksjournalisten blootgelegd? Waar blijft het Watergate van de 21e eeuw? In zekere zin hebben de extreem-linkse critici die roepen dat de media gevestigde belangen slaafs volgen niet minder gelijk dan de rechtse critici die wijzen op de partijdige linkse interpretaties die als nieuws worden verkocht. Wat ging er dit jaar door voor de hoogtepunten van kritische journalistiek? Tendentieuze documentaires als Supersize Me en Fahrenheit 9/11 en het Abu Ghraib-schandaal, dat breed werd uitgemeten door dezelfde media die maandenlang officiŽle mededelingen, geruchten over foto's en vergelijkbare mishandelingen negeerden. Blogger David Adesnik beschreef afgelopen zomer hoe de kranten een demonstratie in New York versloegen op een manier die aan voor- noch tegenstanders recht deed: aan de ene kant bliezen ze opstootjes op, aan de andere kant verzwegen ze de extreem-linkse achtergrond van de organiserende 'vredesactivisten'.

Maar het grootste medianieuws van 2004 was natuurlijk de CBS-affaire die bekend werd als Rathergate: de duidelijk vervalste documenten die zouden bewijzen dat George W. Bush een loopje nam met zijn dienstplicht. Daar heb ik nog niet over geschreven, onder meer omdat ik niets toe te voegen had aan de Amerikaanse weblogs die dit toonbeeld van partijdige verslaggeving perfect uitbeenden. En Luc van Brakel heeft alles al keurig in het Nederlands samengevat. Dan Rather is inmiddels ontslagen als nieuwslezer, Bush herkozen en door Time uitgeroepen tot de man van het jaar - en Powerline, het eerste weblog dat dankzij veel tips van lezers de echtheid van de documenten in twijfel trok, tot Time's eerste weblog van het jaar.

Het gevaar van partijdige journalistiek is niet alleen dat bloggers en andere burgers het vertrouwen in de pers verliezen. Ik maak me vooral zorgen over het effect op de politiek. Of politici steeds de wind mee of steeds de wind tegen hebben, in beide gevallen dreigen ze het zicht op de werkelijkheid te verliezen. Hetzelfde Powerline beschrijft hoe de campagneleider van John Kerry dacht ze de vijandige spotjes van de Swift Boat Veterans For Truth wel uit de publiciteit konden houden, omdat de 'mainstream media' (MSM) er de eerste weken over zwegen. Toen dat een dure vergissing bleek, was het al te laat om effectief te reageren.

De regering van Bush had uiteraard de wind tegen. Hier en daar heeft zijn herverkiezing journalisten aan het denken gezet, zoals bij Time, maar die andere boeman, minister Rumsfeld van Defensie, wordt alweer achtervolgd met misleidende en onbenullige verwijten. In Afghanistan en Irak is niet alles goed gegaan, maar als de 'leunstoelgeneraals' gelijk hadden gekregen, dan waren de invasies hopeloos mislukt en hadden ze miljoenen hongerende vluchtelingen veroorzaakt. Geen wonder dat Bush doof lijkt te zijn voor kritiek. Zo besloot hij om ex-politieman Bernard Kerik te benoemen tot minister van binnenlandse veiligheid, ondanks berichten in de pers over belangenverstrengeling. Uiteindelijk moest Kerik zich toch terugtrekken, zogenaamd wegens een illegaal dienstmeisje.

Ik heb Amerikaanse voorbeelden genoemd omdat de politieke tegenstellingen daar duidelijker zijn, maar in Nederland is de situatie niet per se beter. Na de dood van Pim Fortuyn lijkt de pers naar zijn kritiek geluisterd te hebben: je mag nu 'alles zeggen' wat minister Donner niet verbiedt en het NOS-opiniejournaal probeert krampachtig de stem des volks aan het woord te laten door Marga van Praag af en toe naar buurthuis in een volksbuurt te sturen. Maar dat heeft weinig met journalistieke kwaliteit te maken. Vorige maand las ik in het Hollands Maandblad een commentaar van hoofdredacteur Bastiaan Bommeljť over de onfeitelijke verslaggeving van de moord op Theo van Gogh - wist u dat de kreet "Nee, niet doen!" van een voorbijganger kwam en niet van hemzelf? - waarin hij stelde dat de Nederlandse pers een voorbeeld zou moeten nemen aan de grondige fact checkers van de Amerikaanse en Duitse pers. Daar moest ik wel om lachen, want dat zijn dus dezelfde uitgaven die dagelijks door weblogs gecorrigeerd worden. Maar misschien had ik er eigenlijk om moeten huilen.




Overtuigen


Terug naar de voorpagina


N.B. Het is niet verplicht om een e-mailadres in te vullen. Als u het invult, wordt het gepubliceerd.

Om een reactie achter te kunnen laten, moet je Javascript inschakelen (en de pagina verversen).

  
Persoonlijke info onthouden?

Emoticons /


Sorry, je hoeft geen e-mail of URL in te vullen, maar je moet wel even deze zin afmaken (zonder punt) om te bewijzen dat je een mens bent en geen spamrobot:

 

  ( Register your username / Log in )

Kattebel:
Verberg email:

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.