Onregelmatigheden  -

06 Mrt 2007 -Bloggers doen het zelf

Vanavond houd ik een toespraak over concurrentie voor de verzorgingsstaat. Bij dat onderwerp zal niet iedereen meteen aan de media denken, maar volgens mij heeft de toekomst van de massamedia er alles mee te maken. Hoe meer publiek tv, radio en kranten verliezen aan persoonlijke media, hoe meer aandacht er zal zijn voor eigen verantwoordelijkheid en vrijwilligerswerk, ten koste van landelijke 'solidariteit'.

Met persoonlijke media bedoel ik weblogs en Web 2.0-sites zoals Hyves, Flickr, Digg en Youtube. Maar ook levende fossielen uit het tijdperk voor het wereldwijde web, zoals nieuwsgroepen en mailinglijsten. Gewone gebruikers kunnen er op z'n minst meepraten en vaak zorgen ze zelf voor de 'content'. Bij MSN en gewone e-mail is het contact zo direct dat je het geen media meer kunt noemen, maar voor veel Nederlanders zijn het wel belangrijke informatiebronnen.

Volgens mij zal een deelnemer aan persoonlijke media als hij een sociaal probleem tegenkomt eerder dan een consument van massamedia denken: wat kan ik er zelf aan doen? Dankzij internet zetten particulieren bij grote natuurrampen steeds vaker spontane acties op. Via de mailinglijst Deining heeft ondergetekende na de tsunami van water meegedaan aan de vissersbotenactie van Fox Vakanties in Sri Lanka, en na de aardbeving bij Yogyakarta kwam Deining-lid Hans van den Broek zelf in actie, waar hij sindsdien op zijn blog verslag van doet.

De massamedia daarentegen vormen de brandstof van de wetgevingsmachine, zoals ik hier eerder heb geschreven. Officieel zijn ze neutraler dan persoonlijke media, maar ze weten altijd wel een instantie of actievoerder te vinden die de regering oproept om 'maatregelen te nemen' of 'eisen te stellen'. Op het ogenblik liggen de voedselbanken onder vuur, naar aanleiding van beschuldigingen over fraude bij de voedselbank in Helmond. Ik kan me niet herinneren dat de fraude bij Parkeerbeheer in Amsterdam als aanleiding werd gezien om parkeerplaatsen te privatiseren, maar in dit geval werpt de Stichting Voedselbank Nederland zich op als toezichthouder, en wordt er juist in Helmond een 'sociale supermarkt' voorgesteld, een professionele, gesubsidieerde winkel die minstens 1 ton per jaar kost.

In 2004 heeft pr-bureau PSZVS een leuk boekje gemaakt over Kamervragen: Waar halen ze het vandaan? (gratis beschikbaar in PDF). Daaruit bleek dat de meeste schriftelijke vragen aan ministers werden gesteld naar aanleiding van een krantenartikel. Vaak grepen linkse kamerleden de gelegenheid aan om ministers aan te spreken op misstanden bij bedrijven en instellingen waar het rijk geen zeggenschap over had. Een van hen, Agnes Kant van de SP, deed in dat boekje een veelzeggende uitspraak: "De SP doet zelf regelmatig onderzoek. Als je op basis van zo'n onderzoek vragen stelt dan gebeurt het wel dat je wordt gebeld door de griffie met de vraag op welk krantenbericht dat gebaseerd is. Dat is kennelijk niet gebruikelijk."

De politieke richting van journalisten en bloggers laat ik hier even in het midden. Ik geloof dat dit verschil voortkomt uit de aard van het medium: schrijf je over de wereld of over je eigen leefwereld? Met andere woorden: van bloggen word je rechts. Het is lastig om die conclusie te bewijzen, maar het verschil kan ik wel hard maken. Voor een wetenschappelijk onderzoek had ik geen tijd, maar een kleine telling van zoekresulaten levert al opvallende cijfers op. Ik heb combinaties van een probleem en verschillende oplossingen opgezocht in Technorati, een in weblogs gespecialiseerde zoekmachine, en in de massamedia: Google News voor een actuele kwestie, het broeikaseffect, en het archief van de Volkskrant voor nieuws over aardbevingen, die in het kortere geheugen van Google News niet zo vaak voorkomen. (Aanvulling 8.40: Sorry jongens, ik vergat het af te kloppen.) De aantallen gevonden zoektermen staan hier in percentages om ze goed te kunnen vergelijken:

Het verschil tussen 'hulp' en 'helpen' vind ik veelzeggend, al is het niet zo groot. En bij beide problemen blijken alleen oplossingen die dicht bij de individuele burger staan het meest voor te komen in de weblogs.

Aanvulling 8.50: Hier zijn voor de volledigheid dezelfde cijfers in absolute aantallen:

Terug naar de voorpagina

N.B. Het is niet verplicht om een e-mailadres in te vullen. Als u het invult, wordt het gepubliceerd.

Om een reactie achter te kunnen laten, moet je Javascript inschakelen (en de pagina verversen).