27 Jun 2007Rampfilm

Net als iedereen met een hart ben ik in mijn jonge jaren links geweest. Na de Brent Spar-affaire is mijn verstand gaan werken, maar niet alles is veranderd. Ik heb nog steeds puisten. Ik ben nog steeds voor de legalisering van cannabis, ook al gebruik ik het niet meer. En mijn kritiek is nog even subtiel en genuanceerd als toen. Dat blijkt uit onderstaande recensie, die ik ongeveer 20 jaar geleden geschreven heb, nadat we met alle vierdeklassers van het vwo naar de film Op hoop van zegen waren geweest.

Op Hoop Van Zegen

OP HOOP VAN ZEGEN
recensie door Edwin den Boer, V4d

Het toneelstuk "Op Hoop Van Zegen" gaat over de misstanden bij de visserij in Nederland aan 't eind van de 19e eeuw. Dit stuk van Herman Heijermans is zeer beroemd geworden, ook ver buiten onze grenzen. Naast vertoningen in andere talen zijn er ook enkele (Nederlandse) verfilmingen gemaakt. Daar kom ik nog op terug.

Het "spel van de zee in 4 bedrijven" is een dramatische (maar toch vaak met humor verrijkte) aanklacht tegen praktijken van reders zoals Clemens Bos uit het verhaal, die en [sic] oud en rot schip, de "Op Hoop Van Zegen", door de verzekering goed laat keuren en een fikse verzekeringspremie opstrijkt, als het schip vergaat en de bemanning geheel omkomt.

Een belangrijke rol in het verhaal speelt de familie Vermeer. Moeder Knier heeft haar man en 2 (later 4) zoons op zee verloren, maar ze blijft onderdanig aan Bos, die haar en haar zoons immers van werk voorziet. Haar oudste zoon Geert is bij de marine gegaan, heeft mee moeten doen aan de slachtingen in Atjeh en is tenslotte in 't gevang gezet en ontslagen wegens insubordinatie. Geen wonder dat hij een felle socialist geworden is. Hij gaat tegen reder Bos in, maar hij wil wel op "de Hoop" varen, omdat hij een geboren zeeman is.

En dan is er nog bange Barendje, de jongste zoon, die niet mee wil omdat hij gehoord heeft dat "de Hoop" rot is en hij niet wil verzuipen, zoals zijn vader en z'n broers.

De vissers krijgen dus weinig zegen, in tegenstelling tot Bos. Voor hen geldt: De vis wordt duur betaald, nl. met hun levens. Hun arbeidsomstandigheden zijn trouwens ook verre van ideaal.

Er is een merkwaardig verband tussen Clemens Bos en de makers van meest recente filmversie van "Op Hoop Van Zegen". Want zoals Bos zijn matrozen opoffert aan zijn geldzucht, zo offeren zij Heijermans' meesterwerk op aan hun winstbejag (en het etaleren van twee Bekende Nederlandse Acteurs, Kitty Courbois en met name Danny de Munk.) Zo'n bewering behoeft enige uitleg, maar aangezien ik 't een zeer trieste kwestie vind, zal ik die uitleg snel, puntsgewijs geven.

1. Danny de Munk kan niet acteren, d.w.z. hij kan zich niet inleven in een rol, die ook maar enigzins afwijkt van zijn eigen karakter. Bewijs: vergelijk "Ciske de Rat" maar eens met "Op hoop van zegen". Toch laat men het brutale schoffie de rol van bange Barendje spelen, en dat niet alleen, nee, het hele verhaal wordt omgegooid om die rol zoveel mogelijk op te blazen.

2. Het voornaamste slachtoffer daarvan is Geert, die nauwelijks nog zijn socialistische overtuiging kan uitdragen. Nee hoor, veel belangrijker is het liedje van Danny, die zo verlangt naar een meissie en een gloassie. Dat is allicht populairder en ongevaarlijker dan die opruiende onzin, zullen de makers v.d. film gedacht hebben.

3. Alle andere acteurs doen hun werk wel redelijk, behalve de tweede hoofdrolspeler, Kitty Courbois, die haar eigen trots uitleeft in de rol van Knier.

4. De romance tussen Clementine en Barendje is wel een héél doorzichtige publiekstrekker.

5. Van een commerciële film als deze zou je minstens degelijk stuntwerk verwachten. Nu is men ook wel naar de beroemde Londense Pinewood-studio's gegaan om de ramp met "de Hoop" uit te beelden, maar wat zien we op de opnamen daarvan? Een lichtblauwe lamp, die 2 tot 3 keer in beeld verschijnt, onmiskenbaar van laat-20e-eeuwse makelij. Voor mij het toppunt van banaliteit in deze film, samen met de nieuwe single en de lezingen van de jongeheer de Munk.

Heijermans zou zich in zijn graf omdraaien, als hij dit schandaal gezien zou hebben. Maar ja, eigenlijk is er in 90 jaar niet veel veranderd. Kapitalisten doen nog steeds hun vernietigend werk, ze staan in dit geval zelfs sterker dan toen, omdat cultuurverkrachting minder erg is dan vissers de dood injagen, sommige mensen bewonderen 't zelfs.


Cijfer: 9.
Commentaar docent: Hoewel ik vind, dat de vergelijking niet helemaal opgaat, is het heel plausibel dat je een bewering/stelling doet/hebt.

Mijmeringen vanuit mijn leunstoel:




Overtuigen


Terug naar de voorpagina


N.B. Het is niet verplicht om een e-mailadres in te vullen. Als u het invult, wordt het gepubliceerd.

Om een reactie achter te kunnen laten, moet je Javascript inschakelen (en de pagina verversen).

  
Persoonlijke info onthouden?

Emoticons /


Sorry, je hoeft geen e-mail of URL in te vullen, maar je moet wel even deze zin afmaken (zonder punt) om te bewijzen dat je een mens bent en geen spamrobot:

 

  ( Register your username / Log in )

Kattebel:
Verberg email:

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.