Vandaag wordt Harry Mulisch 80 jaar. Wie kan de zon aan de hemel van de Nederlandse letteren beter huldigen dan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap? Voordat hij minister werd schreef Ronald Plasterk in een column over de 'Livius van het Leidseplein' onder meer het volgende:
Eigenlijk vond ik het vanaf Archibald Strohalm al prut. De pretentie, de onoprechtheid, de mooischrijverij: gecoiffeerde literatuur. (...)
Altijd was zijn proza bloedeloos bedacht, altijd een ingewikkeld in elkaar gedraaid plotje: literatuur als legpuzzel. Altijd ging het erin als koek, want het onderwerp was van deze tijd en er zaten zo veel ingewikkelde kronkels in dat iedereen dacht dat het wel heuse literatuur moest zijn. (...)
Laat ik vooral niet negatief doen. Een vlotte pen heeft Harry Mulisch. Met zijn non-fictie is niets mis. (...) Maar Mulisch wil meer. Hij wil niet alleen vermaken, hij wil ook pronken. Hij wil laten zien dat hij niet van de straat is. Dus vlecht hij knoop op knoop; Mulisch macrameet. (...)
'Uit de laaiende hemel in het westen stromen tramrails als gesmolten goud uit een hoogoven, tussen de zwarte bomen verschijnen auto's uit de baaierd, verdwijnen er in, mensen lopen aan het hoofd van meterslange schaduwen.'
(...) Arme schoolkinderen, die de komende jaren leren dat dit literatuur is. Mulisch doet weer moeilijk. Bij een echte schrijver dient een beeldspraak om iets toe te lichten, wellicht om een emotie toe te voegen aan een beschrijving, of desnoods om een beetje te verfraaien. Maar tramrails die als goud uit een hoogoven vloeien, dat is nergens goed voor.
("Mulisch doet weer moeilijk". Uit: Ronald Plasterk, Leven uit het lab. Amsterdam: Prometheus, 2000.)
Plasterk heeft gelijk. Zelf heb ik De versierde mens en De diamant wel met plezier gelezen, maar toen was ik nog een puber die makkelijk onder de indruk raakte van pretentieuze literatuur. Toen ik achteraf begreep hoe leugenachtig Het woord bij de daad was, voelde ik me belazerd. De Aanslag was vakkundig in elkaar gedraaid, maar de enige scènes die ik me herinner komen uit de film, terwijl De Avonden wel de verfilming heeft overleefd. Het boekenweekgeschenk van Mulisch vond ik net zo houterig en uitleggerig als dat van Connie Palmen. Kortom, laten we hopen dat de minister dit vriendenboek met veel ceremonieel overhandigt aan de kosmische schrijver.
Annemiek - 06 Aug 2007 - 20:31
Dankjewel, Annemiek, mijn dag is weer goed!Edwin - 10 Aug 2007 - 12:43