02 Okt 2009 -Overvecht tegen sloop

Gisteren heb ik voor het eerst een ria meegemaakt. Dat is een raadsinformatieavond, waarbij belanghebbenden de Utrechtse gemeenteraad informeren. Twee weken geleden was er een bijzondere ria over prostitutie aan het Zandpad, maar deze ging over het gebiedsplan Overvecht De Gagel Vernieuwt, en werd niet in het stadhuis gehouden, maar op locatie in Overvecht, in een zaal bij de ijsbaan. Ik loop al twee jaar mee in het inspraakcircuit, omdat de gemeente de flat waar ik woon wil slopen, en ik verwachtte een avond met vervelende betogen en emotionele uitbarstingen. Zeker toen ik zag dat er 19 insprekers waren. Maar het werd een verrassend hoogtepunt, een feest van de democratie. Alle sprekers hielden zich aan de afspraak om niet te herhalen wat eerder was gezegd, en toch kon iedereen gegronde bezwaren uiten, alsof de argumenten van tevoren verdeeld waren. Het was mooi om bewoners uit verschillende buurten te horen spreken over verschillende aspecten, vanuit verschillende invalshoeken, maar allemaal met dezelfde boodschap: sociale problemen los je niet op door met stenen te schuiven. De een wat gedrevener dan de andere, maar alles binnen de grenzen van de wellevendheid. De enige die uit z'n slof schoot was een niet-aangemelde spreker die vertelde dat hij Nederlands had geleerd, en boos vroeg of de politici geen Nederlands verstonden. En er was niet alleen kritiek, er werden ook alternatieven aangedragen. Ik vind dat de gemeente de bewoners had moeten betrekken bij het opstellen van het gebiedsplan, dan was er volgens mij niet zo veel protest geweest, maar deze avond was prima georganiseerd.

Even wat achtergrondinformatie: Overvecht De Gagel is een plangebied met ongeveer 10.000 inwoners in de wijk Overvecht-Noord, rond het park De Gagel, in postcodegebied 3564 (zie Google Maps voor een kaart van de omgeving). Het gebied wordt begrensd door de Klopvaart en drie verkeerswegen: de Carnegiedreef/Rio Brancodreef, de Einsteindreef en de Karl Marxdreef (N230, NRU). Overvecht geldt als een probleemwijk en De Gagel is een gebied met veel hoogbouw. Daarom zijn de gemeente en de corporaties Mitros, Portaal en Bo-Ex van plan om, naast renovatie, achterstallig onderhoud en allerlei sociale projecten, ongeveer negen flats van tien verdiepingen te slopen. Zes van die flats vormen het THEMA-gebied, genoemd naar de voorletters van de straatnamen: Tigrisdreef, Haifadreef, St.-Eustatiusdreef, St.-Maartendreef (2 flats) en Ankaradreef. En dat is het gebied waar ik woon. Dit kleurige kaartje geeft een indruk van het gebied en de oorspronkelijke plannen:

 

In het begin stond ik wel open voor de sloopplannen. Ik ben niet sociaal gebonden aan de wijk, het zou misschien financieel voordelig zijn als ik een verhuisvergoeding zou krijgen en mijn vastgelijmde vloerbedekking niet hoefde te verwijderen. Ik ben het - in tegenstelling tot de meeste huurders - eens met het VVD-standpunt dat er te veel sociale huurwoningen op dure stadsgrond staan. Maar hoe meer ik me in de plannen verdiepte, hoe meer ik begon te twijfelen aan het nut van het krachtwijkenbeleid, waarbij arme wijken worden opgeknapt door er duurdere woningen te bouwen. Ik ben nog steeds voor een gevarieerd woningaanbod op het niveau van de hele stad, maar grootschalige sloop vind ik daarvoor niet nodig. Er zijn duizenden laagbouwwoningen in de sociale sector; die kunnen best verkocht worden. En er worden nog steeds sociale huurwoningen bijgebouwd in Leidsche Rijn en bij andere nieuwbouwprojecten (dat is dan weer PvdA-beleid).

Trouwens, ik heb nooit bezwaren tegen de afbakening van het gebied De Gagel gehoord, maar nu ik nog eens op de kaart kijk, is het niet vanzelfsprekend dat het stuk tussen de Klopvaart en de Franciscusdreef er buiten wordt gelaten, terwijl het wel bij hetzelfde postcodegebied hoort. Dat is een laagbouwbuurt, dus de statistieken over het percentage hoogbouw, het inkomensniveau en dergelijke zullen er positiever uitzien als je ze voor het hele postcodegebied berekent. Het is in ieder geval een door beleidsmakers bedacht gebied. Ik woon gewoon in Overvecht. De dichtsbijzijnde winkels liggen voor mij buiten De Gagel (en ik fiets liever even door naar het grootwinkelcentrum Overvecht).

Terug naar de informatieavond. De aanwezige raadsleden zaten haaks op de zaal vooraan, als een jury in een Amerikaanse rechtszaak. Achter een bestuurstafel zaten van rechts naar links de griffier, de voorzitter, de verantwoordelijke wethouder en een projectleidster, die de avond opende met een PowerPoint-presentatie over de laatste versie van de plannen. Dat was het enige saaie gedeelte van de avond. Vervolgens kregen de aangemelde sprekers vijf minuten om hun verhaal te doen. Af en toe stelde een raadslid een vraag, puur ter informatie.

Onze trouwste inspreker, meneer Hettinga, was hoffelijk als altijd en kort en krachtig als nooit tevoren. De bewonerscommissies Samen Sterk en Maarank hadden wat meer moeite met de tijd, maar die hadden dan ook twee onderzoeken van adviesbureaus te presenteren. Dat moet ik nog eens nalezen. Op de foto hieronder ziet u hoe een slimme spreekster de kaart van De Gagel gebruikt om het verkeerscirculatieplan af te kraken. Het is ook een idioot idee om al het wijkverkeer door één kronkelige route te persen, vlak langs huizen en een druk winkelcentrum. Een bewoner die de Papyrusdreef vertegenwoordigde was blij dat de plannen om bij zijn straatje huizen in het park te bouwen waren ingetrokken, maar hij was het ook niet eens met de uitgangspunten van het gebiedsplan. Ik had woedende reacties verwacht over een nieuwsbrief van gemeente en corporaties met de kop "Groen licht voor omvangrijk plan", alsof er al een definitief besluit was genomen. Maar dat kwam alleen naar voren in het verhaal van een breekbare jongedame, die zich bij het lezen van die nieuwsbrief had afgevraagd: "Help, moet ik nu verhuizen?"

Nieuw voor mij was het protest van Rob van der Westen namens het katholieke schoolbestuur, dat twee basisscholen in het gebied heeft. Het voelt er niets voor om alle scholen op twee centraal gelegen plekken te concentreren. Ik dacht daarbij meteen aan vechtende kinderen, het bestuur is bang voor files van ouders die hun kinderen naar school brengen. Nu zijn de scholen door de wijk verspreid - ik geloof dat er vijf basisscholen zijn - zodat bijna alle kinderen lopend naar school gaan. Het voordeel van concentratie zou zijn dat er meer voorzieningen van het type 'brede school' mogelijk zouden zijn, maar uit het verhaal van een bewoner van de Pagodedreef bleek dat het kleine schooltje daar al een belangrijke rol voor de buurt speelde. Verder bleek uit het verhaal van Van der Westen dat de gemeente afspraken heeft geschonden en ouders heeft verteld dat hun school zou verhuizen zonder de school in te lichten.

En ik heb zelf ook een toespraak gehouden. Hier staat de meer dan volledige tekst - ik moest een paar zinnen overslaan om binnen de vijf minuten te blijven. Het is moeilijk om een compact betoog te houden als je een overvloed aan argumenten hebt. Ik heb aangevoerd dat er te weinig aandacht is voor de sterke punten van Overvecht, dat er op de verkeerde plekken gesloopt en gebouwd wordt, en vooral dat het krachtwijkenbeleid volgens wetenschappers helemaal niet werkt. Ik heb drie sociaal-geografische onderzoeksinstituten genoemd die ik toevallig in de media tegenkwam, maar er zijn er nog meer, een andere spreker liet een boek over dit onderwerp zien. Ik geloof dat ik nogal nerveus overkwam, terwijl ik toch niet bang ben om een zaal toe te spreken. Het was raar om met de rug naar het publiek te staan en er werd niet hoorbaar om mijn grapjes gelachen. Maar goed, de reacties achteraf waren positief. Misschien lag het aan de kwaliteit van de andere toespraken dat mijn droom om een verpletterende indruk te maken niet helemaal uitkwam. 

Ik ben slecht in opkomst schatten, maar er waren tussen de 100 en 200 mensen aanwezig (150 volgens Alles Over Utrecht). In zo'n prachtwijk rijst dan meteen de vraag of er ook allochtonen bij waren. Nou, de gemiddelde huidskleur van de sprekers was wel representatief. Maar daar gaat het natuurlijk niet om. Marokkanen of Turken lieten zich niet horen. Ik zag er ook nog geen handvol in de zaal, relatief nog minder dan bij een gewone inspraakavond. Misschien was het te veel moeite om naar de Vechtse Banen te komen. Ik krijg van het hele gebeuren geen warme gevoelens voor de multiculturele samenleving. Dit is de eerste keer dat ik concreet last heb van moslims in mijn omgeving. Ze vormen niet alleen de aanleiding voor de sloopplannen, de kans is bovendien groot dat allochtone flatbewoners de propaganda van de gemeente en de PvdA voor zoete koek zullen slikken, zodat ze bij de verplichte draagvlakmeting massaal voor sloop zullen stemmen, of helemaal niet stemmen. Ik verwijt de corporaties dat ze allochtonen niet bereiken door voortdurend brieven op bewoners af te sturen, maar ik bereik ze zelf ook niet (ik ben niet van plan om als Jehova-getuige de deuren langs te gaan, zoals de SP een keer heeft gedaan).

Aan het eind van de avond was er even een raar moment, toen de voorzitter de microfoon aan wethouder Harrie Bosch gaf, die bij mijn weten niet in het plangebied woont en ook niet in de gemeenteraad zit. Bosch beantwoordde een vraag over de draagvlakmeting, de wettelijke eis dat 60% van de bewoners moet instemmen om sloop of ingrijpende renovatie door te laten gaan. Hij zei dat er 'in alle openheid gediscussieerd wordt over de opzet' van draagvlakmetingen. Met andere woorden: daar kan nog volop mee gesjoemeld worden, bijvoorbeeld door het percentage van de respondenten te tellen in plaats van het percentage van alle bewoners. In dat verband is het ook van belang of de draagvlakmeting per flat wordt gehouden of per 'cluster' (het voorstel is per cluster van drie flats). De wethouder beweerde dat het een rommeltje zou kunnen worden bij een stemming per flat. Maar er zijn al 7 varianten voor de THEMA-dreven getekend in een stedebouwkundige verkenning, dus elke uitslag valt best te verwerken. Het lijkt me sowieso beter om eerst een informele peiling te houden, zodat we kunnen kiezen tussen sloop en verschillende niveaus van renovatie. Ik geloof dat de bewonerscommissies daar mee bezig zijn. Dat handjevol vrijwilligers heeft in dit traject meer onderzoeken en enquêtes georganiseerd dan de gemeente met al haar hoogopgeleide ambtenaren en dure interimmers.

Harrie Bosch is een typische regent van de Partij van de Ambtenaren. Hij schijnt als mens niet onsympathiek te zijn, een vriendelijke Brabander met een volle zilvergrijze haardos. In het verleden was hij ambtenaar in Utrecht en tegelijk raadslid in Nieuwegein. Nu wil hij niet hoog op de lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen staan, want hij wil alleen terugkomen als wethouder. Bosch staat bekend als de machtigste persoon in het college van B&W, maar misschien was het overdreven van 'luis in de pels' Kees van Oosten om hem met Stalin te vergelijken. Ik ben benieuwd in hoeverre de gemeenteraad zich tegen zijn plannen durft te verzetten. Nadat de VVD de plaats van GroenLinks in het college heeft ingenomen, zijn alle collegepartijen in principe voorstander van sloop. Maar ze zullen toch iets moeten doen met alle bezwaren die ze gisteravond te horen kregen. Op 15 oktober is er een commissievergadering over het gebiedsplan en op 19 november zou de gemeenteraad een besluit moeten nemen.


Namen van insprekers die op deze foto's staan heb ik met opzet niet genoemd, ik vind dat ze wel een beetje privacy mogen overhouden. Toespraken van anderen zijn binnenkort na te lezen op de site van de gemeente. Mijn foto's mogen worden overgenomen met bronvermelding, voor printmedia heb ik grotere resoluties. Eerder plaatste ik op dit weblog een foto van de THEMA-dreven en foto's van de Klopvaart (2e) en de Carnegiedreef (3e).




Overtuigen


Hi Edwin, heb jij ook wat gezegd ? Bijv. het alternatief om de flats een eigentijds aanzien te geven en de woningen op de bovenste verdiepingen om te bouwen tot penthouses ?

Annette () - 03 Okt 2009 - 10:05

Oeps, het artikel gaat nog verder...., het stond er nog zo duidelijk: "Lees verder". Voortaan beter lezen....en niet alleen op de kleine lettertjes letten waar altijd zo voor gewaarschuwd wordt.

Annette () - 03 Okt 2009 - 10:17

Het is nu 15 oktober geweest. Komt er nog een verslag over de commissievergadering? :)

Jan - 25 Okt 2009 - 23:43

Dat vertel ik je nog wel, Jan. Zie voorlopig het hiernaast genoemde bericht:
http://www.dnu.nu/artikel/509-gebiedspla.. (alleen die datum van 29 oktober voor de raadsvergadering klopt niet, dat blijft 19 november).

Edwin - 28 Okt 2009 - 15:02

Terug naar de voorpagina


N.B. Het is niet verplicht om een e-mailadres in te vullen. Als u het invult, wordt het gepubliceerd.

Om een reactie achter te kunnen laten, moet je Javascript inschakelen (en de pagina verversen).

  
Persoonlijke info onthouden?

Emoticons /


Sorry, je hoeft geen e-mail of URL in te vullen, maar je moet wel even deze zin afmaken (zonder punt) om te bewijzen dat je een mens bent en geen spamrobot:

 

  ( Register your username / Log in )

Kattebel:
Verberg email:

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.