Huidige rubriek

Taal

Naar de voorpagina

Hoogtepunten

Twee handen
Pleegouders weesrijmen
Amerikaanse censuur
Rode rechters
Voorjaar
Geen politicus
Zapiro's satire
Dossier nieuwe spelling
De voetbaloorlog
Ben ik dat?
De sterrenwaan
Fotofestival
Ik stem voor!
Nieuwe oudste zin
Indikken
De 21e eeuw
Historisch referendum
Groot Dictee
Wat na Arafat?
Een diplomatieke oplossing
Bush gaat winnen
Miskende talenten
Weg met Noord-Holland!
Abu Ghraib en de media
Andere tijden?


XML Feed (RSS 1.0) 
XML: Atom Feed 

Archief

01 Jan - 31 Dec 2014
01 Jan - 31 Dec 2007
01 Jan - 31 Dec 2006
01 Jan - 31 Dec 2005
01 Jan - 31 Dec 2004

Edwin

Links

Onregelmatigheden

Ook op...

Twitter (zelf)
Twitter (citaten)
Delicious
LinkedIn
Bi-forum
Deining
Proz.com
Hyves
Last.fm
Funtrivia
Archief Quotenet

Nederlogs

Achille van den Branden
De Contrabas
Damslog
Max Dohle
Frontaal Naakt
Geen Commentaar
Geen Stijl
Ted van Lieshout
LVB
Meer Vrijheid
De Nieuwe Reporter
Panzerfaust
Retecool
Rozig
Sargasso
Science Palooza
Taaladviesdienst
Taalprof
Uitdragerij

Fotologs

Amber Beckers
Milov
Rood Petje
Thomas Schlijper
Tonie

Buitenlogs

Ann Althouse
Arts & Letters Daily
Bookslut
Dilbertblog
A Fistful of Euros
Global Voices
Healing Iraq
The Huffington Post
Instapundit
Iraq the Model
Jason Kottke
Language Log
Little Green Footballs
Megan McArdle
Samuel Pepys
Power Line
Right Wing News
Reason Hit & Run
Samizdata
TalkLeft
Waiter Rant
Michael Yon

Namen zijn raar

Bij de Olympische Winterspelen in Sotsji kregen Sjinkie Knegt en Carien Kleibeuker evenveel aandacht voor hun bijzondere naam als voor hun bronzen medaille. Toch is een bijzondere naam eigenlijk heel gewoon. In de Olympische ploeg van 43 wintersporters (inclusief twee reserves) komen meer opvallende namen voor: Yannick Greiner, de voornamen Bror, Bell, Yara en Dimi, en achternamen als Bökkerink en Van der Wart. En namen zoals Wüst, Tuitert en Sauerbreij die vertrouwd klinken doordat we eraan gewend zijn geraakt.

Huldiging Holland House, Sotsji 2014. Foto Jeroen Weghs

Onder de schaatsers zullen Friese en Saksische achternamen oververtegenwoordigd zijn, maar we zien minstens evenveel ongewone namen bij het Nederlands voetbalelftal (met meer allochtonen) of in een overzicht van de Nederlandse profwielrenners (met meer zuiderlingen). Het zal ook niet aan de topsport liggen. Er is gewoon een enorme variatie aan namen in Nederland: volgens het Meertens Instituut zijn er 300.000 familienamen in gebruik. Ze staan allemaal in de Nederlandse Familienamendatabank, waarin ik heb opgezocht hoe vaak de namen van Sotsji-gangers voorkomen, op basis van de Gemeentelijke Basisadministratie in september 2007. De liefhebbers kunnen alle cijfers nakijken in deze spreadsheet. Bijna de helft (21) van deze sporters heeft een achternaam die door minder dan 1000 mensen wordt gedragen. Naar voornamen heb ik niet gekeken, want die veranderen zo snel dat het moeilijk is een meetpunt te kiezen.

Deze variatie aan namen is belangrijk voor een schrijver die een realistische roman probeert te schrijven. Toen ik een aankondiging van een 'literaire thriller' las, viel het me op dat alle hoofdpersonen een naam hadden die ik wel eens eerder had gehoord - maar ook weer niet een naam uit de top-10 van meest voorkomende namen, zoals De Jong (de nummer 1, in Sotsji vertegenwoordigd door Antionette, Bob en Dimi de Jong, die bij mijn weten geen familie zijn). Namen van sporters die in zo'n damesroman terecht zouden kunnen komen zijn bijvoorbeeld Judith Vis, Stefan Groothuis, Koen Verweij en Yvonne Nauta. Ik kan me voorstellen dat een romanschrijver een naam voor de hoofdpersoon kiest die vertrouwd overkomt, zodat de lezer zich makkelijk kan identificeren met de hoofdpersoon. Een opvallende naam zou te veel afleiden, en een al te bekende naam ook, want daarbij zal iedereen denken aan mensen die hij kent. Maar het komt onnatuurlijk over als alle personages een doorsneenaam hebben.

Frequentie van namen van Sotsji-gangers en hoofdpersonen van literaire thrillers

Om mijn indruk te testen, heb ik de term 'literaire thriller' gegoogled en 45 namen genoteerd van personages die ik in beschrijvingen tegenkwam. Vervolgens heb ik weer de frequentie van de achternamen opgezocht in de Familienamendatabank. In de tabel hierboven worden de resultaten uitgesplitst naar orde van grootte. Bij de sporters is de categorie van 100 t/m 999 naamdragers de grootste, terwijl bij de romanpersonages de categorie van 1000-9999 naamdragers de grootste is. In de romans worden 8 namen gebruikt die helemaal niet in Nederland voorkomen, vooral neutraal klinkende namen als Bleiswijk en Zuiderland.

In thrillers zijn doorsnee-achternamen dus inderdaad oververtegenwoordigd, onder de hoofdpersonen tenminste. Of de lezers zich eraan storen weet ik niet, maar wie een realistische indruk wil maken zou rekening moeten houden met de rijke variatie aan namen die ons land rijk is. En wie niet per se een realistische indruk wil maken, kan een grappige naam als Gigengack gewoon in het telefoonboek vinden.