Een halvering of verdubbeling van de kwartaalomzet is dus heel normaal. Op jaarbasis zijn de schommelingen kleiner, maar die grafiek vormt nog steeds een berglandschap met cols van de eerste categorie (zie hieronder). De kwartaalgrafiek geeft een beter beeld van mijn koopkracht, want ik kan niet tot het eind van het jaar wachten om de huur te betalen. Een maandelijkse grafiek zou extreme pieken en dalen opleveren, met regelmatig nulpunten. Eigenlijk zou ik voor mijn koopkrachtplaatje de winst moeten meten in plaats van de omzet, maar ik was te lui om de kosten op te tellen, omdat de boekhouding in de beginjaren een puinhoop was. Mijn zakelijke kosten zijn laag en constant; alleen in het eerste kwartaal van 2007 heb ik voor een noemenswaardig bedrag werk uitbesteed.

Verder is het vooral interessant wat je niet in de grafiek ziet. Er is per saldo geen vakantie-effect in het derde kwartaal, zoals je misschien zou verwachten. Alleen het tweede kwartaal scoort gemiddeld lager over de hele periode (97% tegen 101% voor de andere kwartalen). Er is niets mis met het tweede kwartaal, maar de drukste perioden voor een vertaler vallen meestal in andere kwartalen, in de zomer en de winter.

Er is op het eerste gezicht een verband met de groei van het bruto binnenlands product, maar dat zal toeval zijn, want de grootste stijging (in 2004) en de grootste daling (in 2009) van de economische groei lopen achter op een stijging (in 2003) en een daling (in 2007) van mijn omzet. In feite zijn de verschillen op jaarbasis verklaarbaar door persoonlijke omstandigheden. In het begin heb ik een jaar nodig gehad om aan de bak te komen, vorig jaar heb ik september en oktober een boek geschreven en in 2006 heb ik gewoon stug doorgewerkt zonder een week vrij te nemen. Ik herinner me nog dat ik in november 2006 aan de telefoon stond te schreeuwen tegen een klant die me meer werk wilde geven dan we hadden afgesproken, terwijl ik op locatie aan het werk was bij een andere klant. (Vandaar dat uitbestede werk aan het begin van 2007.) Vanaf eind 2007 is de groei eruit doordat mijn gezondheid niet meewerkt.

De meeste Nederlanders zullen minder inkomensschommelingen meemaken, maar ook mensen met een vaste baan kunnen meer dan 5% in koopkracht voor- of achteruitgaan als ze promotie maken, ontslagen worden, een andere baan vinden, een erfenis krijgen, een huis kopen, scheiden of kinderen krijgen. Er wordt terecht gewaarschuwd voor het 'stapeleffect' van verschillende bezuinigingen, maar het belangrijkste cijfer in verband met Nederlandse inkomens is nog steeds dat 93% van de kinderen uit een arm gezin volgens het SCP in de loop van hun leven aan de armoede ontsnapt.

Vraag me niet waarom, maar ik heb ooit een MP3 gedownload van het nummer Een van hen ben ik (video, tekst) van protestzanger Armand over zijn stamkroeg De Poort van Kleef. (Ja, Armand heeft een eigen site, met een mooie autobiografie). Oorspronkelijk de A-kant van zijn grote hit Ben ik te min. Toen ik het hoorde, herkende ik meteen de virtuele stamkroeg waar ik tegenwoordig iedere dag aan de bar hang. Ik hoefde alleen maar drie zinnen in de eerste strofe en hier en daar een paar woorden te veranderen:

Je zit met je iPad in Dauphine en je voelt je akelig duf,
Maar Twitter is al hyperactief, als een schoolplein zonder juf,
En het intellect viert hoogtij, men voelt zich interessant
En om op te vallen zet men alle normen aan de kant.
Wie het meest kan ouwehoeren is de grootste slimmerik
En iedereen is er even gek - en een van hen ben ik!

En als je iets verkeerds zegt, dan schelden ze je kapot.
Maar je vindt 't er gezellig, ook al is alles even rot.
En met zonnebril en hippe gadgets zijn ze artistiek
En niet door schilderkunst, of dichtwerk of muziek.
En als je vraagt hoe oud ze zijn, dan geven ze geen kik.
Nee, dan knijpen ze 'm allemaal - en een van hen ben ik!

En men praat er over de maatschappij en de zin van het leven
En over 't nut van kerk en huisgezin, waar ze zelf toch geen barst om geven.
En de hele kleffe club van halve zachten spreekt zich tegen,
Want ze lallen over wat ze wilden en niet hebben gekregen.
En daarom zijn ze zo opstandig en staan meteen in de fik
Als iemand hen dan tegenspreekt - en een van hen ben ik!

Maar d'r zitten er bij met een goed verstand en akelig heldere kop.
En alleen door hun houding of overtuiging neemt men hen niet op,
In de maatschappij van rijtjes-lopers, grotewoordenslijmers,
Waar alleen plaats is voor meewaaiers en eigenheimers.
En de strooplikkers, die zijn tegen de vijftig vet, ongemakkelijk dik.
Maar zij blijven mager van het kletsen - en een van hen ben ik...

Wie durft het aan om deze versie op te nemen en op Youtube te zetten? Iedereen mag mijn bewerking met bronvermelding overnemen. De tekst van het origineel en de muziek blijven natuurlijk © 1966 Herman George van Loenhout.

Het thema van deze week is uiteraard woorden van 17 letters; het eerste is predestinarianism. (Dat woord kende ik nog niet, maar het begrip maar al te goed.) En omdat 17 ook het aantal lettergrepen van een haiku is, is er een dichtwedstrijd aan vastgeknoopt. Voor elk van de vijf woorden van deze week is er een prijs voor de beste haiku over of met dat woord. Er verschijnt trouwens ieder weekend een mail met reacties van lezers, met een prijsje voor de leukste reactie, meestal een T-shirt (het gaat natuurlijk om de eer). Een van de vaste reageerders is open source-guru Richard Stallman. Er zijn een miljoen lezers, maar in Nederland verdient A.Word.A.Day meer bekendheid.

Mijn favoriete stoplicht in Utrecht staat op de kruising van de Marnixlaan met de Van Hoornekade, als je van de Marnixbrug naar de Amsterdamsestraatweg fietst. Het leuke van dit stoplicht is dat rood licht hier veiliger is dan groen licht. Iedere keer als ik hier door rood fiets terwijl andere fietsers staan te wachten, ben ik onder de indruk van mijn eigen slimheid.

Er zijn wel meer kruisingen waar je bij groen licht op rechtsafslaande auto's moet letten, maar meestal zijn dat minder drukke kruisingen waar fietsers direct naast of voor de afslaande auto's staan. Hier buigt de ventweg (momenteel tot een smal paadje afgezet voor een nieuwbouwproject) bij de kruising juist af van de hoofdweg, zodat afslaande automobilisten ter hoogte van de fietsoversteekplaats in de tweede versnelling willen schakelen. Een blauwe knipperlamp naast het stoplicht waarschuwt ze voor rechtdoorgaande fietsers, die uiteraard voorrang hebben - maar daar durf ik niet op te vertrouwen.

En er zijn altijd auto's die afslaan, want een van de twee autoroutes van de A27, Utrecht-Oost en Overvecht naar Zuilen kruist hier een belangrijke fietsroute van Overvecht naar het Centraal Station, Kanaleneiland, Leidsche Rijn, kortom de hele westkant van de stad. Rood licht is minder gevaarlijk, want het verkeer uit de minder drukke Laan van Chartroise, dat de brede Marnixlaan moet oversteken, kun je van ver zien aankomen, en de Van Hoornekade is een eenrichtingsweg voor gemotoriseerd verkeer, behalve lijnbussen.

Soms staan er zoveel fietsers voor rood te wachten dat ik er niet langs kan. Dan denk ik: waren er maar meer van zulke stoplichten in de stad - dan zouden die gezagsgetrouwe fietsers vanzelf uitsterven.

Om te beginnen wil ik twee dingen noemen die goed gingen:

• Het was een goede keuze om alleen lijsttrekkers voor de Eerste Kamer uit te nodigen. Zo'n duidelijke keuze was in ieder geval beter dan het debat van afgelopen zondag op Radio 1, waar een mengelmoesje van politiek leiders uit de Tweede Kamer en lijsttrekkers voor de Eerste Kamer kwam opdraven. Ook al worden deze lijsttrekkers niet direct gekozen, ze hebben meer met de Provinciale Statenverkiezingen te maken dan de fractievoorzitters uit de Tweede Kamer. Wie niet alle Nederlandse politici kent, kan de Wie is wie van de NOS raadplegen.
  

• De verdeling in twee groepjes van vier werkte prima. Vier deelnemers was genoeg voor een levendige discussie, terwijl het overzichtelijk bleef. Misschien hadden de inleiding en de afsluiting beter kunnen worden weggelaten, zodat er tijd was geweest voor vier verschillende groepjes van vier.

Publiek

In de Eerste Kamer was er weinig ruimte voor publiek. Zelfs bij de hoogtepunten klonk het applaus aarzelend. Misschien had het debat net zo goed zonder publiek kunnen worden gehouden. Bij verkiezingsdebatten is het tegenwoordig de gewoonte dat iedere partij evenveel aanhangers mag uitnodigen. Dat is begrijpelijk, want niemand wil het risico lopen dat de tegenpartij meer aanhang heeft in de zaal, maar de functie van een debat is het overtuigen van een neutraal publiek. Als je niet kunt horen hoe een neutraal publiek reageert, ontbreekt zowel voor de kijkers als voor de deelnemers het belangrijkste gevoel.

Stellingen

Dit debat illustreerde wat ik in hoofdstuk 3 van Overtuigen stel: de agenda is belangrijker dan de argumenten. Er werden vier stellingen besproken. De NOS koos voor twee PVV-thema's (hoofddoekjes en immigratie), één VVD-thema (economie) en één D66-thema (onderwijs). Blijkbaar koos de linkse staatsomroep voor rechtse thema's uit angst voor de kritiek die klinkt sinds de moord op Pim Fortuyn. Op dit punt waren de rechtse partijen dus in het voordeel, maar de lijsttrekkers van de VVD en het CDA hadden dan weer het nadeel dat ze de compromissen van het kabinet moesten verdedigen, terwijl de oppositiepartijen konden schermen met de idealen uit hun verkiezingsprogramma's.

Dit was niet het eerste tv-debat waarin natuur en milieu genegeerd werden, maar in dit geval werd bovendien de kans gemist om onderwerpen aan te snijden waar de provincie iets over te zeggen heeft, zoals het toelaten van megastallen en het aanwijzen van de laatste natuurgebieden voor de Ecologische Hoofdstructuur. Die megastallen zijn ook voor Ferry Mingelen interessant, want de partijen nemen in verschillende provincies verschillende standpunten in. In Utrecht stemden alle partijen ertegen, in Noord-Holland wilden PvdA, CDA en VVD er niet over stemmen voor de verkiezingen en in Noord-Brabant is de PVV er fel tegen, terwijl de PVV er in de Tweede Kamer geen bezwaar tegen heeft.

Presentatie

Machiel de Graaf van de PVV speelde dus een thuiswedstrijd in de Kamer die vreemd terrein is voor zijn partij. De omgeving was onbekend, maar hij kon vertrouwde argumenten gebruiken. Hij hoefde zich niet af te vragen wat het PVV-standpunt over provinciale fietspaden was en hij hoefde ook geen compromissen uit het gedoogakkoord te verdedigen. De Graaf kopte de voorzetten die hij kreeg vakkundig in. Elco Brinkman (CDA, Bouwend Nederland) en Loek Hermans (VVD, UEAPME) hadden het moeilijker, omdat ze het kabinetsbeleid moesten verdedigen. Commentator Syp Wynia zei in Nieuwsuur terecht dat de veteranen verloren van de nieuwkomers en onbekenden. Brinkman hield het tempo niet bij en raakte af en toe de weg kwijt: hij protesteerde terecht dat de discussie over hoofddoekjes symboolpolitiek was, maar toen begon hij zelf te mompelen over het opvangen van vluchtelingen, wat helemaal niet relevant was. Hermans reageerde soms met slimme tegenargumenten op de kritiek van zijn drie linkse opponenten, maar zoals ik in mijn boek uitleg, win je met tegenargumenten nooit een debat. Bovendien komt de VVD'er nu eenmaal over als een typische rechtse bal, met zijn bekakte stem en zijn weldoorvoede postuur. Het hielp niet dat hij de uitdrukking 'een snag' gebruikte (een addertje onder het gras); de helft van de kijkers zal zich hebben afgevraagd waarom hij over een snack begon.

De derde ex-minister, Roger van Boxtel (D66, Menzis), vertegenwoordigde weliswaar een redelijk alternatief, maar persoonlijk maakte hij een fletse, uitgebluste indruk met zijn verkreukelde kop en zijn monotone stem. In het begin maakte Roel Kuiper van de ChristenUnie een nerveuze indruk - ik dacht: o jee, een filosoof - en Tiny Kox van de SP praatte te snel, maar beiden herstelden zich zodra het echte debat begon. Kox bracht Hermans in het nauw met felle kritiek over het begrotingstekort en het onderwijs. Kuiper bleek een grote vriendelijke reus die erin slaagde om hartstochtelijk te pleiten voor een gematigde opstelling: hij verweet minister Schipper dat ze de Eerste Kamer op de ziel had getrapt door te suggereren dat de oppositie alle wetsvoorstellen ongezien zou wegstemmen. Kuiper liet zich echter door De Graaf verleiden tot twee opvallende uitspraken waar niet iedereen in de ChristenUnie blij mee zal zijn: hij stelde het christendom 'hoger' dan de islam en hij vond dat ambtenaren in zichtbare functies, zoals baliemedewerkers, geen hoofddoekjes zouden moeten dragen.

Het was tekenend voor het debat dat die uitspraken van een kleine oppositiepartij over theologie en religieuze symbolen de meeste politieke betekenis hadden. Verder herhaalden de lijsttrekkers de stokpaardjes van hun partijen. Misschien zou het debat wel bruikbaar zijn om in een inburgeringscursus de ideologieën van de acht grootste partijen te laten zien.

Marleen Barth (PvdA, Wassenaar) begon sterk. Ze maakte een deskundige en bevlogen indruk doordat ze veel concrete voorbeelden uit het hoofd had geleerd, maar in de loop van het debat begon ze steeds meer op Agnes Kant te lijken. Ze luisterde rustig glimlachend, maar zodra ze aan het woord kwam werd haar gezichtsuitdrukking verbeten, terwijl haar hoofd wild heen en weer schudde. Misschien verbeeldde ik het me, maar ik zag haar rood aanlopen onder haar make-up. Barth maakte een geïsoleerde indruk: ze lepelde vooral haar 'het moet eerlijker'-verhaal op zonder veel in discussie te gaan met de anderen - al was dat deels te wijten aan de stellingen waarmee ze niet uit de voeten kon. Het was een beetje dom dat ze hamerde op een kleine aanpassing van de 'villabelasting', want de burgemeestersvrouw woont zelf in een zwaar gesubsidieerde villa. In het debat zelf werd dat niet afgestraft, maar soms krijg je pas achteraf last van zo'n misser.

Misschien zullen SP- en GroenLinks-stemmers meer waardering hebben voor de emotionele betrokkenheid van Barth dan voor de joviale relativering van Tof Thissen (GroenLinks) of het kille sarcasme van Tiny Kox. Thissen droeg geen stropdas, maar wel een hoge witte boord. De Limburger was eigenlijk te modieus gekleed voor een volksvertegenwoordiger, een fout die Barth deze keer had vermeden. Thissen riep optimistisch: "Het gaat hartstikke goed met de integratie in dit land", een uitspraak die de PVV in een campagnespotje kan aanhalen onder beelden van licht getinte overvallers uit Opsporing Verzocht.

Als ik een winnaar moet aanwijzen, dan kies ik Machiel de Graaf. Hij werd voor stempelmachine en schoothondje uitgemaakt omdat hij zei dat de PVV aan het gedoogakkoord gebonden was, maar de gemiddelde kijker zal hem niet kwalijk hebben genomen dat hij de politieke schijnwerkelijkheid van de onafhankelijke senator ontkende. Ik ben benieuwd of hij ook zo'n sterke indruk zal maken als hij een uitwedstrijd moet spelen.

Morgenavond wordt er na dezelfde monoloog een debat gehouden over 'de maatschappelijke impact van taalgebruik' (waarmee subtiel wordt aangegeven dat het die avond niet over de schoonheid van retorische taal gaat), tussen Bas Heijne en prof. Jaap de Jong, ingeleid door Xandra Schutte. Een hoog NRC- en Groene Amsterdammer-gehalte dus, want Frascati ligt nu eenmaal binnen de grachtengordel. Zo kunnen 'niet de minste intellectuelen' aan het begin van de verkiezingscampagne waarschuwen dat de democratie wordt bedreigd door abjecte volksmenners die haat en angst zaaien...

- Hallo, met Edwin den Boer.

- Hallo, u spreekt met Lizzy van Leeuwen. U heeft mij een boekje gestuurd met de titel Overtuigen omdat daarin een artikel van mij over Geert Wilders besproken wordt. Dat gedeelte heb ik ook gelezen, maar ik moet zeggen dat u de plank helemaal misslaat.

- O ja?

- Ja, u beschrijft het als een aanval op Geert Wilders, maar zo was het helemaal niet bedoeld. Zowel de Groene Amsterdammer als ik hebben vele boze brieven gehad omdat het een steunbetuiging aan Geert Wilders zou zijn.

- Dat vind ik een merkwaardige interpretatie van het artikel, en die laat ik voor rekening van die mensen.

- Nou, niet de minste intellectuelen reageerden positief omdat iemand eindelijk eens onpartijdig over Wilders schreef.

- Ha ha.

- U lacht erom?

- Ja, daar lach ik om.

- Dan zie ik geen andere mogelijkheid dan dit gesprek te beëindigen.

Tja, het was misschien niet beleefd, maar ik moest oprecht lachen om het idee van een 'onpartijdige' analyse waarin acht keer de afkorting NSB voorkwam. Wie me met kritiek opbelt, mag me ook wel wat meer tijd gunnen om inhoudelijk te reageren. Die boze brieven kende ik niet, die positieve reacties ook niet. Bij nader inzien kan ik me wel voorstellen dat Groene-lezers boos werden omdat ze Wilders als slachtoffer van het koloniale verleden beschreef, terwijl sommige intellectuelen dat juist mooi vonden. Maar Groene-lezers en intellectuelen zijn over het algemeen geen vrienden van Wilders; waarschijnlijk hadden ze liever gezien dat de PVV minstens tien keer met de NSB werd vergeleken.

Het artikel van Van Leeuwen behandel ik in mijn boek juist als een treffend voorbeeld van wetenschappers die zich objectief voordoen, terwijl ze zich laten leiden door hun eigen belangen en politieke voorkeuren. Ik geloof dat haar reactie gemeend was en dat ze echt niet beseft hoe bevooroordeeld ze is. Overigens, zelfs als ik mijn speculaties over haar motieven zou intrekken, zou mijn kritiek op haar methode blijven staan.

Maar goed, oordeelt u zelf. Het artikel van Van Leeuwen staat online: Wreker van zijn Indische voorouders. Dit is wat ik er in Overtuigen over schreef:

Wilders wordt bruin geschilderd

In september 2009 schreef Lizzy van Leeuwen een artikel in de Groene Amsterdammer over de Indische achtergrond van Geert Wilders. Ze is antropologe en het artikel is opgezet als een studie van historische achtergronden, maar het is in feite een zeer partijdige aanval. Ze probeert Wilders bruin te schilderen – in twee betekenissen, want volgens Van Leeuwen heeft Wilders nazistische ideeën omdat zijn grootmoeder Joods en Indonesisch bloed had. Ze gooit kolonialisme, nationalisme, vreemdelingenhaat, nationaal-socialisme, de PVV en de rechtervleugel van de VVD op één hoop. In al die stromingen vindt ze gefrustreerde Indo’s of Indische Nederlanders. Of die ook in linkse partijen actief zijn, komt niet ter sprake.

Maar het meest onwetenschappelijke is dat Van Leeuwen denkt de gedachten van Wilders en zijn familie te kunnen lezen. De leider van de PVV heeft “neokoloniale drijfveren, die hij van de Indische NSB lijkt te hebben gekopieerd”. Voor zijn oma en haar kinderen was het “ongetwijfeld een diep traumatische ervaring” om naar Nederland te komen. Het betoog draait om haar interpretatie van zijn blonde haar: “Het is niet minder dan een geniale ingeving van Wilders geweest om zijn donkere haar te bleken. Dat is blijkbaar alles wat in Nederland nodig is om Indo-af te zijn.” Wilders heeft zijn afkeer van de islam zelf verklaard uit zijn reizen door het Midden-Oosten, waar hij onderdrukking en stagnatie tegenkwam in islamitische landen. Waarom zou hij die reizen hebben gemaakt als hij een aangeboren afkeer van moslims had gehad?

Om met een positieve noot af te sluiten: een werkelijk objectieve analyse van het rechtse populisme stond afgelopen zaterdag in de Volkskrant, in de vorm van een interview met politicoloog Cas Mudde (klik op de afbeelding om de kleine lettertjes iets groter te maken).

*) Een verslag van een telefoongesprek vanmiddag rond drie uur, volgens mijn subjectieve herinnering, maar zo getrouw mogelijk. Ik heb het gesprek niet opgenomen, maar meteen erna aantekeningen gemaakt. Ze gebruikte werkelijk de woorden 'steunbetuiging', 'onpartijdig' en 'niet de minste intellectuelen'.

Maar goed, door deze flauwekul herinnerde ik me een passage uit mijn artikel over bedrijfsastrologie (Skepter, 2005). Achteraf gezien heb ik in een Amsterdams hotel een historische presentatie meegemaakt tijdens een congres van de International Society of Business Astrologers, waarin een Amerikaanse astroloog de huidige economische crisis voorspelde. Alleen de jaartallen klopten niet helemaal:

De Amerikaanse astroloog en romanschrijver Robert Gover concentreerde zich op 'grote depressies' – een dankbaar onderwerp, want die zijn zo langdurig en zeldzaam dat er gemakkelijk een veelzeggend patroon in te ontdekken is. Gover vond in de horoscoop van de VS tijdens de vier grote depressies van de jaren 1780, 1840, 1930 en 1970 opvallende kruisvormen, die als erg ongunstig gelden. De volgende crisis verwacht hij in 2014 of 2015. Andere astrologen zoals Henry Weingarten waarschuwden al eerder voor een 'Grand Cross' op 18 augustus 1999, dat de aandelenkoersen zou doen instorten. In werkelijkheid bleven de koersen destijds stijgen.

Ik heb er trouwens spijt van dat ik destijds niet meer aandacht heb besteed aan iets wat ik me toen afvroeg: zijn economen betere voorspellers dan astrologen? In ieder geval bleek niemand in staat om beurskoersen te voorspellen.

Aanvulling 18 januari: De Academie voor Astrologie heeft erkenning als hbo-opleiding aangevraagd en maakt naar eigen zeggen een goede kans. (Een tip van Mark Nieuwenhuizen.) Laten we hopen dat die voorspelling ook niet uitkomt. Aan de andere kant: ik weet niet hoe ik aan een bestuursrechter zou kunnen uitleggen waarom astrologen geen accreditatie krijgen maar theologen en economen wel.

Het uitgangspunt van Overtuigen is dat je verschillende middelen nodig hebt om verschillende doelen te bereiken. Het gaat over trucs om gelijk te krijgen, methoden om eerlijk te discussiëren en technieken om mensen over te halen iets te doen. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer: zelfvertrouwen, geloofwaardigheid, debatteren met humor, kritische vragen stellen en beantwoorden, logisch redeneren, de belangrijkste drogredenen, geschikte argumenten vinden, onderzoek als argument, het initiatief nemen, argumentatie vermijden, emoties opwekken, het belang van het onbewuste, een betoog opbouwen, verhalen vertellen, verschillende stijlniveaus en suggestieve beeldspraak. Hier volgen twee fragmenten, om een indruk te geven van de stijl:

Behalve wielrennen is niets zo goed te trainen als overtuigen. Er is een trainingseffect op drie niveaus: u krijgt de techniek onder de knie, u krijgt steeds meer vertrouwen in uw overtuigingskracht en u begint steeds sterker te geloven in uw eigen boodschap. U hoeft niet bang te zijn dat u wordt geconfronteerd met een fataal tegenargument waardoor u opeens van uw geloof valt. Als het zo werkte, dan zou er geen Jehovah's getuige overblijven.

Een populaire drogreden onder luie journalisten is de gedachte De waarheid ligt in het midden. Als je maar twee sprekers met een tegengestelde mening aan het woord laat komen, heb je hoor en wederhoor gepleegd en hoef je niet meer na te gaan wie er gelijk heeft - ook al is een van de twee een idioot. Volgens dit principe is de ene toren van het World Trade Center in New York neergehaald door Al-Qa'ida en de andere door een grootschalige samenzwering binnen de Amerikaanse regering.

Ik ben tot guru uitgeroepen omdat ik wel aardig kan schrijven. Maar het leuke bij het schrijven van dit boek is dat ik gebruik kan maken van kennis en ervaring op allerlei gebieden. De belangrijkste bronnen, de klassieke retorica en de moderne psychologie, ken ik uit mijn studie Literatuurwetenschap. Dezelfde studie ging natuurlijk ook over de overtuigingsmiddelen verhalen, stijl en beeldspraak. Ik heb niet het karakter van een verkoper, maar wel diploma's voor marketing en uitgeven. Als programmeur heb ik logisch leren denken. Ik houd graag presentaties met inbreng van het publiek en ik heb vijftien jaar ervaring met discussiëren op internet.

In het boek schrijf ik dat je je betoog altijd moet afstemmen op de doelgroep die je wilt overtuigen. Ik ben dan ook benieuwd wat mensen die beter willen leren overtuigen van dit boek verwachten. Wat zou je ervan willen leren? Mis je een onderwerp in de bovenstaande opsomming? In welke situatie zou je meer overtuigingskracht willen hebben? Een sollicitatie, een discussie op internet, een presentatie, een mail aan een klant of iets anders? Ik ben net over de helft met schrijven en ik heb nog een dag of tien te gaan, dus als je snel reageert, kan ik er nog rekening mee houden. Het is de bedoeling dat het boek voor de kerst eind januari in de winkel ligt.

Aanvulling: het boek is op 25 januari verschenen. Zie de pagina Overtuigen van mijn website voor meer informatie en bestelmogelijkheden.

Mijn organen beschouw ik als delen van mezelf, niet als losse hulpstukken. Vroeger was dat mijn reden om me niet aan te melden, nu is het mijn reden om wel donor te worden. Mijn lichaam is wat me met de mensheid verbindt. Ik vind het nu wel een prettig idee om na mijn dood in andere mensen op te gaan. Wat er overblijft nadat mijn organen zijn getransplanteerd, mogen jullie opeten.

Die Hollanders die in die eigen huizen wonen en een eigen auto hebben en met vakantie kunnen, zijn voor een groot deel white trash. Het zijn tokkies, het zijn families Flodder, met achterlijke ideeën en onbeschofte omgangsvormen. Wat kun je anders zeggen van de meeste Telegraaflezers, SBS-6- en RTL-kijkers en PVV-stemmers, dan dat ze boers, onbehouwen, ruw, plat, vulgair, ordinair en ongemanierd zijn? Primitieve, rancuneuze, rechtse en extreemrechtse types zonder moraal, zonder principes, zonder idealen; kan het anders worden geformuleerd?

Ja, ik denk dat het wel anders geformuleerd zou kunnen worden. Ik vind dit geen voorbeeld van wellevendheid en welsprekendheid. In de reacties op zijn column doet Ramdas ook nog een persoonlijke aanval op Joost Zwagerman. Toevallig ben ik deze week over drogredenen aan het schrijven. Ik vraag me af onder welk soort argument dit citaat valt. Het is geen echte jij-bak, want Ramdas reageert niet op een concrete scheldpartij van een Telegraaf-stemmer of een PVV-kijker. Zullen we het een onbedoelde zelfbeschuldiging noemen?

En is zo'n tekst uit de mond van een Hindoestaan nou zwart racisme of blanke zelfhaat?