Huidige rubriek

Boeken

Naar de voorpagina

Hoogtepunten

Twee handen
Pleegouders weesrijmen
Amerikaanse censuur
Rode rechters
Voorjaar
Geen politicus
Zapiro's satire
Dossier nieuwe spelling
De voetbaloorlog
Ben ik dat?
De sterrenwaan
Fotofestival
Ik stem voor!
Nieuwe oudste zin
Indikken
De 21e eeuw
Historisch referendum
Groot Dictee
Wat na Arafat?
Een diplomatieke oplossing
Bush gaat winnen
Miskende talenten
Weg met Noord-Holland!
Abu Ghraib en de media
Andere tijden?


XML Feed (RSS 1.0) 
XML: Atom Feed 

Archief

01 Jan - 31 Dec 2014
01 Jan - 31 Dec 2008
01 Jan - 31 Dec 2007
01 Jan - 31 Dec 2006
01 Jan - 31 Dec 2005
01 Jan - 31 Dec 2004

Edwin

Links

Onregelmatigheden

Ook op...

Twitter (zelf)
Twitter (citaten)
Delicious
LinkedIn
Bi-forum
Deining
Proz.com
Hyves
Last.fm
Funtrivia
Archief Quotenet

Nederlogs

Achille van den Branden
De Contrabas
Damslog
Max Dohle
Frontaal Naakt
Geen Commentaar
Geen Stijl
Ted van Lieshout
LVB
Meer Vrijheid
De Nieuwe Reporter
Panzerfaust
Retecool
Rozig
Sargasso
Science Palooza
Taaladviesdienst
Taalprof
Uitdragerij

Fotologs

Amber Beckers
Milov
Rood Petje
Thomas Schlijper
Tonie

Buitenlogs

Ann Althouse
Arts & Letters Daily
Bookslut
Dilbertblog
A Fistful of Euros
Global Voices
Healing Iraq
The Huffington Post
Instapundit
Iraq the Model
Jason Kottke
Language Log
Little Green Footballs
Megan McArdle
Samuel Pepys
Power Line
Right Wing News
Reason Hit & Run
Samizdata
TalkLeft
Waiter Rant
Michael Yon

Namen zijn raar

Bij de Olympische Winterspelen in Sotsji kregen Sjinkie Knegt en Carien Kleibeuker evenveel aandacht voor hun bijzondere naam als voor hun bronzen medaille. Toch is een bijzondere naam eigenlijk heel gewoon. In de Olympische ploeg van 43 wintersporters (inclusief twee reserves) komen meer opvallende namen voor: Yannick Greiner, de voornamen Bror, Bell, Yara en Dimi, en achternamen als Bökkerink en Van der Wart. En namen zoals Wüst, Tuitert en Sauerbreij die vertrouwd klinken doordat we eraan gewend zijn geraakt.

Huldiging Holland House, Sotsji 2014. Foto Jeroen Weghs

Onder de schaatsers zullen Friese en Saksische achternamen oververtegenwoordigd zijn, maar we zien minstens evenveel ongewone namen bij het Nederlands voetbalelftal (met meer allochtonen) of in een overzicht van de Nederlandse profwielrenners (met meer zuiderlingen). Het zal ook niet aan de topsport liggen. Er is gewoon een enorme variatie aan namen in Nederland: volgens het Meertens Instituut zijn er 300.000 familienamen in gebruik. Ze staan allemaal in de Nederlandse Familienamendatabank, waarin ik heb opgezocht hoe vaak de namen van Sotsji-gangers voorkomen, op basis van de Gemeentelijke Basisadministratie in september 2007. De liefhebbers kunnen alle cijfers nakijken in deze spreadsheet. Bijna de helft (21) van deze sporters heeft een achternaam die door minder dan 1000 mensen wordt gedragen. Naar voornamen heb ik niet gekeken, want die veranderen zo snel dat het moeilijk is een meetpunt te kiezen.

Deze variatie aan namen is belangrijk voor een schrijver die een realistische roman probeert te schrijven. Toen ik een aankondiging van een 'literaire thriller' las, viel het me op dat alle hoofdpersonen een naam hadden die ik wel eens eerder had gehoord - maar ook weer niet een naam uit de top-10 van meest voorkomende namen, zoals De Jong (de nummer 1, in Sotsji vertegenwoordigd door Antionette, Bob en Dimi de Jong, die bij mijn weten geen familie zijn). Namen van sporters die in zo'n damesroman terecht zouden kunnen komen zijn bijvoorbeeld Judith Vis, Stefan Groothuis, Koen Verweij en Yvonne Nauta. Ik kan me voorstellen dat een romanschrijver een naam voor de hoofdpersoon kiest die vertrouwd overkomt, zodat de lezer zich makkelijk kan identificeren met de hoofdpersoon. Een opvallende naam zou te veel afleiden, en een al te bekende naam ook, want daarbij zal iedereen denken aan mensen die hij kent. Maar het komt onnatuurlijk over als alle personages een doorsneenaam hebben.

Frequentie van namen van Sotsji-gangers en hoofdpersonen van literaire thrillers

Om mijn indruk te testen, heb ik de term 'literaire thriller' gegoogled en 45 namen genoteerd van personages die ik in beschrijvingen tegenkwam. Vervolgens heb ik weer de frequentie van de achternamen opgezocht in de Familienamendatabank. In de tabel hierboven worden de resultaten uitgesplitst naar orde van grootte. Bij de sporters is de categorie van 100 t/m 999 naamdragers de grootste, terwijl bij de romanpersonages de categorie van 1000-9999 naamdragers de grootste is. In de romans worden 8 namen gebruikt die helemaal niet in Nederland voorkomen, vooral neutraal klinkende namen als Bleiswijk en Zuiderland.

In thrillers zijn doorsnee-achternamen dus inderdaad oververtegenwoordigd, onder de hoofdpersonen tenminste. Of de lezers zich eraan storen weet ik niet, maar wie een realistische indruk wil maken zou rekening moeten houden met de rijke variatie aan namen die ons land rijk is. En wie niet per se een realistische indruk wil maken, kan een grappige naam als Gigengack gewoon in het telefoonboek vinden.



Overtuigen

Had ik al verteld dat ik een boek aan het schrijven ben? Misschien een paar keer, maar het wordt eens tijd om het hier officieel aan te kondigen. Het boek heet Overtuigen en het verschijnt in de Guru-reeks van Van Duuren Media, onder redactie van Arjan Dasselaar. De Guru-reeks is een serie van vlot en bondig geschreven praktische handleidingen, met de levendige opmaak van een tijdschrift en de persoonlijke toon van een weblog. Dat laatste spreekt mij natuurlijk bijzonder aan; ik zou nooit aan zo'n formule meewerken als ik niet af en toe uit de band kon springen. Er zijn al Guru-boeken verschenen over Marketing en Internetdating, maar we dachten dat er ook behoefte zou zijn aan een boek over overtuigen in het algemeen, een basisvaardigheid waar in het onderwijs weinig aandacht aan wordt besteed.

Het uitgangspunt van Overtuigen is dat je verschillende middelen nodig hebt om verschillende doelen te bereiken. Het gaat over trucs om gelijk te krijgen, methoden om eerlijk te discussiëren en technieken om mensen over te halen iets te doen. Onderwerpen die aan bod komen zijn onder meer: zelfvertrouwen, geloofwaardigheid, debatteren met humor, kritische vragen stellen en beantwoorden, logisch redeneren, de belangrijkste drogredenen, geschikte argumenten vinden, onderzoek als argument, het initiatief nemen, argumentatie vermijden, emoties opwekken, het belang van het onbewuste, een betoog opbouwen, verhalen vertellen, verschillende stijlniveaus en suggestieve beeldspraak. Hier volgen twee fragmenten, om een indruk te geven van de stijl:

(Verder lezen)

Technisch woordenboek

Een van de standaardwerken voor Nederlandse vertalers is het Groot Polytechnisch Woordenboek, vroeger van Kluwer, maar in 2008 is er een nieuwe uitgave verschenen bij SDU. Ook interessant voor technici uiteraard, met meer dan 100.000 vertaalde trefwoorden uit allerlei vakgebieden, van informatica tot bouwkunde, van chemische techniek tot elektronica. Professionele vertaalwoordenboeken zijn niet goedkoop. De meest gebruikte versie, de cd-rom Nederlands-Engels/Engels-Nederlands, kost bij SDU 329 euro. Maar omdat het crisistijd is bied ik één exemplaar van deze cd aan voor de helft van de winkelprijs: 164,50 euro (inclusief btw, exclusief verzendkosten). Daarvoor krijgt u een legale cd, met factuur, in de originele gesealde verpakking. (Dit is mogelijk doordat ik heb ingetekend op het voordeelpakket van cd+boeken.) Klik hieronder op 'Edwin' om het woordenboek per e-mail te bestellen.

Aanvulling 16-12: verkocht, via Proz.com.



Nieuw oud

Donderdag heb ik twee boeken besteld via de nieuwe '2ehands' service van bol.com. Ik vind het een prettiger manier van boeken zoeken dan Marktplaats.nl, omdat alle exemplaren van een titel bij elkaar staan, met links naar relevante informatie zoals de beschrijving en de nieuwprijs. Vandaag (zaterdag) waren mijn bestellingen al binnen, bijna net zo snel als een nieuw boek dus, en dat tijdens de feestdagen. De conditie is in beide gevallen niet helemaal 'als nieuw', zoals beloofd (een nadeel van dit systeem is dat er geen foto's van de aangeboden exemplaren bij staan). Maar ze zijn goed genoeg om twee klassiekers te lezen die al jaren op m'n lijstje stonden: Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans en de verhalenbundel Namen en gezichten van Frans Kellendonk.

Regenrivier

Nieuwe lezersvraag: waar heb ik onderstaande foto gemaakt, afgelopen zaterdag?

(Verder lezen)

Een neus voor kronkels

Vandaag wordt Harry Mulisch 80 jaar. Wie kan de zon aan de hemel van de Nederlandse letteren beter huldigen dan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap? Voordat hij minister werd schreef Ronald Plasterk in een column over de 'Livius van het Leidseplein' onder meer het volgende:

Eigenlijk vond ik het vanaf Archibald Strohalm al prut. De pretentie, de onoprechtheid, de mooischrijverij: gecoiffeerde literatuur. (...)

Altijd was zijn proza bloedeloos bedacht, altijd een ingewikkeld in elkaar gedraaid plotje: literatuur als legpuzzel. Altijd ging het erin als koek, want het onderwerp was van deze tijd en er zaten zo veel ingewikkelde kronkels in dat iedereen dacht dat het wel heuse literatuur moest zijn. (...)

Laat ik vooral niet negatief doen. Een vlotte pen heeft Harry Mulisch. Met zijn non-fictie is niets mis. (...) Maar Mulisch wil meer. Hij wil niet alleen vermaken, hij wil ook pronken. Hij wil laten zien dat hij niet van de straat is. Dus vlecht hij knoop op knoop; Mulisch macrameet. (...)

'Uit de laaiende hemel in het westen stromen tramrails als gesmolten goud uit een hoogoven, tussen de zwarte bomen verschijnen auto's uit de baaierd, verdwijnen er in, mensen lopen aan het hoofd van meterslange schaduwen.'

(...) Arme schoolkinderen, die de komende jaren leren dat dit literatuur is. Mulisch doet weer moeilijk. Bij een echte schrijver dient een beeldspraak om iets toe te lichten, wellicht om een emotie toe te voegen aan een beschrijving, of desnoods om een beetje te verfraaien. Maar tramrails die als goud uit een hoogoven vloeien, dat is nergens goed voor.

("Mulisch doet weer moeilijk". Uit: Ronald Plasterk, Leven uit het lab. Amsterdam: Prometheus, 2000.)

Plasterk heeft gelijk. Zelf heb ik De versierde mens en De diamant wel met plezier gelezen, maar toen was ik nog een puber die makkelijk onder de indruk raakte van pretentieuze literatuur. Toen ik achteraf begreep hoe leugenachtig Het woord bij de daad was, voelde ik me belazerd. De Aanslag was vakkundig in elkaar gedraaid, maar de enige scènes die ik me herinner komen uit de film, terwijl De Avonden wel de verfilming heeft overleefd. Het boekenweekgeschenk van Mulisch vond ik net zo houterig en uitleggerig als dat van Connie Palmen. Kortom, laten we hopen dat de minister dit vriendenboek met veel ceremonieel overhandigt aan de kosmische schrijver.



In 2 zinnen: Ha Jin, Wachten

De Chinees-Amerikaanse schrijver Ha Jin heeft blijkbaar ergens gelezen dat een goede schrijver de lezer op het verkeerde been zet. In zijn roman Wachten doet hij dat door 89 minuten lang over rechts aan te vallen en in de laatste minuut de linksbuiten aan te spelen.

Stapelgedichten

Een stapelgedicht maak je door boeken op een stapeltje te leggen, zodat je de titels kunt lezen als een min of meer samenhangende tekst. Het is een variant op de plankjes met Sorted Books van de Amerikaanse kunstenares Nina Katchadourian, Max Dohle heeft er een rage van gemaakt in de Nederlandse weblogwereld en natuurlijk kon ik het niet laten om hiervoor mijn boekenkasten te plunderen.

Serenade 

Serenade

Alice in Wonderland,
geen gewoon Indisch meisje.
De bruid, de langverwachte.
Zul je mij altijd graag zien?

(Verder lezen)

Kattig

Als je hierom kan lachen, ben je een dubbele nerd: PhiLOLsophers.

Adam Smith, INVISIBLE HAND



In 1 zin: Bard E. O'Neill, Insurgency & Terrorism (1990)

Dit werkje van 171 bladzijden met een hoge informatiedichtheid is niet de antiterrorismebijbel die ik na 11 september 2001 zocht, maar O'Neill, een geleerde van het US National War College met ervaring als inlichtingenofficier in Vietnam, betoogt met veel voorbeelden, bijvoorbeeld uit Oman en Maleisië, dat een regering een guerilla-oorlog tegen opstandelingen best kan winnen, door een combinatie van politie- en bestuurswerk, inlichtingen, aanvallende militaire acties en politieke hervormingen, als die tenminste tegemoetkomen aan wat het volk werkelijk wil.

In 1 zin: Naeem Murr, The Boy (1998)

Deze te mooi geschreven roman, waarin een pleegvader een mysterieuze jongen opspoort, zal ook gewone ouders nachtmerries bezorgen.

In 1 zin

Voor wie net zo weinig tijd heeft om recensies te lezen als ik om recensies te schrijven ben ik aan een nieuwe serie begonnen: In 1 zin. Het eerste slachtoffer is Guns, Germs and Steel van Jared Diamond, wat ik een heerlijk boek vond om te lezen, vooral omdat het in de woorden van de ondertitel A Short History of Everybody for the Last 13,000 Years vertelt, maar uiteindelijk niet overtuigend, omdat Diamond niet de vraag beantwoordt die hij stelt: Waarom zijn West-Europeanen en Noord-Amerikanen rijker en machtiger dan de rest van de wereld? Gisteren kreeg ik onder de douche opeens een ingeving waarmee ik mijn kritiek in één zin kon samenvatten.

Er liggen nog twee stapels boeken met aantekeningen klaar, vooral non-fictie, maar ik weet niet of ik die allemaal even puntig kan bespreken.



In 1 zin: Guns, Germs and Steel (1997)

Volgens de veelzijdige bioloog Jared Diamond verklaren de agrarische mogelijkheden van Eurazië dat Afghanistan, Tadzjikistan, Nepal, Birma, Oezbekistan, Bangladesh, Kirgizië, Laos, Mongolië, Cambodja, Pakistan, Vietnam en India tot de rijkste landen ter wereld behoren.

Prijsmechanisme

Als overtuigd kapitalist heb ik nog nooit een boek van Adam Smith gelezen - maar wel rode boekjes van Lenin en Engels, want die lagen voor de oudpapierprijs bij De Slegte.

(Trouwens, volgend jaar krijgt Smith eindelijk een standbeeld in Edinburgh, uiteraard bekostigd door particuliere donateurs.)



Het grote verschil

Hier zal ik maar niet mee wachten, want als het geen vergissing is, zal het wel een tijdelijke aanbieding zijn: Amazon verkoopt het boek Self-made Man van de Amerikaanse journaliste Norah Vincent voor $2.99, een korting van 88%. (Er is ook een Nederlandse vertaling verschenen: Onder Mannen). Ik heb het zelf net voor die prijs besteld, dus het is nog even afwachten of ik het net zo goed vind als Glenn en Helen Reynolds. Maar de schrijfster krijgt in ieder geval een 10 voor vlijt: ze heeft anderhalf jaar lang als man geleefd, om te begrijpen hoe het voelt om een man te zijn, net als een antropoloog die bij een wilde stam gaat wonen. Het bleek makkelijker dan verwacht om een man te spelen, en om geaccepteerd te worden als bowlingmaat, maar het bleek veel moeilijker dan ze verwacht had om een man te zijn. Vincent is lesbisch, maar ze beleefde er geen genoegen aan om te daten met hetero-vrouwen, die haar alter ego Ned de oren van de kop kletsten over hun favoriete onderwerp: zichzelf.

Geld stinkt niet...

... maar het NIMA Marketing Lexicon wel. Alsof er een coating van chemisch afval op het papier zit. Sinds Het woord bij de daad van Harry Mulisch ben ik niet zo misselijk geworden van een boek.



Thuis voor de buis

1. Die tintelende nazomerdag was de luie, gesubsidieerde bohémien zich al 's morgens vroeg te buiten gegaan aan een dolce far niente op z'n aftandse tweezitscrapaudtje.

2. De antiheld deed alles op z'n elfendertigst en leverde de op z'n jan-boeren-fluitjes in elkaar geflanste genreschilderijen steevast te elfder ure voor de subsidiëring af bij de mecenassen.

(Verder lezen)

Lezen in bed

47% van de Nederlanders heeft een boek op het nachtkastje liggen, en 28% van de lezers leest vooral in bed. Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van het CPNB, dat de voortschrijdende 'ontlezing' nogal relativeert. Die nachtlezers zouden eens de essaybloemlezing Kunst en droom van S. Vestdijk moeten lezen, want de tweede druk uit 1982 is gesponsord door een fabrikant van slaappillen:

Dit boek is u aangeboden door

Dat bedrijf zit nog steeds in Hoofddorp, met hetzelfde postadres. Het heet nu Wyeth Pharmaceuticals maar verkoopt nog steeds Temesta® 2,5.

(Trouwens, lezen op bed doe ik alleen overdag, maar mijn nachtkastje is een boekenkast.)



Romantisch citaat

Wie door een bos loopt sleept geen hout, vruchten of gedode dieren met zich mee, maar Rousseau, Schubert, Wackenroder, Wordsworth en Caspar David Friedrich.

- Maarten Doorman, De romantische orde. Amsterdam: Bert Bakker, 2004, p. 11.



Kritisch citaat

De lichte duif, die in vrije vlucht de luchten klieft waarvan ze de weerstand voelt, zou het idee kunnen krijgen dat het vliegen in de luchtledige ruimte nog veel beter gaat.

- Immanuel Kant, Kritiek van de zuivere rede. Vert. J. Veenbaas & W. Visser. Amsterdam: Boom, 2004, p. 99. Die duif heet Plato, omdat die geloofde in Ideeën die buiten de waarneembare wereld zouden bestaan. (Kant is geen bioloog, want een duif is een relatief zware vogel, die niet kan zweefvliegen. Ik zou er een meeuw van hebben gemaakt.)